Lewonorgestrel 1,5 mg: karta substancji

Lewonorgestrel 1,5 mg to tabletka antykoncepcji awaryjnej (w skrócie EC), czyli doraźnego sposobu na zmniejszenie ryzyka ciąży po stosunku bez skutecznego zabezpieczenia albo po zawodzie zastosowanej metody. Poniżej streszczenie charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) i brytyjskich zaleceń FSRH. Tekst jest informacją ogólną i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.

Czym jest i jak działa

Lewonorgestrel to syntetyczny progestagen. Według ChPL uważa się, że lewonorgestrel działa głównie przez zapobieganie owulacji i zapłodnieniu, o ile do stosunku doszło w okresie przedowulacyjnym; nie jest skuteczny, jeśli proces implantacji już się rozpoczął. Lek nie przerywa istniejącej ciąży.

Wskazania i okno czasowe

Wskazaniem jest antykoncepcja w przypadkach nagłych: do 72 godzin po stosunku bez skutecznego zabezpieczenia albo po niepowodzeniu zastosowanej metody. Skuteczność maleje wraz z upływem czasu od stosunku i jest największa w ciągu 24 godzin.

Według FSRH lewonorgestrel jest nieskuteczny, gdy przyjęto go później niż 96 godzin po stosunku, a jego użycie między 72 a 96 godziną jest poza rejestracją. W całym oknie do 120 godzin skuteczniejszy od lewonorgestrelu jest octan uliprystalu. Porównanie wszystkich metod EC opisuje poradnik antykoncepcja awaryjna: porównanie metod.

Dawkowanie według ChPL

Jedną tabletkę należy przyjąć jak najszybciej, najlepiej w ciągu 12 godzin i nie później niż po 72 godzinach od stosunku. Lek można stosować w dowolnym dniu cyklu, pod warunkiem że miesiączka nie jest opóźniona. Jeśli w ciągu 3 godzin po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, należy natychmiast przyjąć kolejną.

Kto nie powinien przyjmować i na co uważać

• Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
• Nie należy stosować w ciąży (lek jej nie przerywa). Nie zaleca się go też przy ryzyku ciąży pozamacicznej (zapalenie jajowodu lub ciąża pozamaciczna w wywiadzie) i przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby.
• Ciężkie zespoły złego wchłaniania, na przykład w chorobie Leśniowskiego-Crohna, mogą zmniejszać skuteczność.
• Według ChPL Livopill zawiera laktozę (43,3 mg w tabletce) i nie powinien być stosowany u osób z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Skład innych preparatów sprawdź w ich własnej charakterystyce.
• Masa ciała: ChPL opisuje ograniczone i niejednoznaczne dane o możliwym zmniejszaniu skuteczności przy większej masie ciała lub BMI i zaleca przyjęcie tabletki jak najszybciej niezależnie od masy ciała. Co o masie ciała mówią zalecenia FSRH, opisuje poradnik porównujący metody.
• Lek jest metodą sporadyczną i nie zastępuje regularnej antykoncepcji. Nie zaleca się powtarzania go w jednym cyklu z powodu ryzyka zaburzeń cyklu, a osobom, które stosowały EC wielokrotnie, ChPL każe zaproponować metody długoterminowe.
• EC nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były nudności.

Mogą wystąpić przemijające zaburzenia cyklu miesiączkowego, jednak u większości osób kolejne krwawienie miesiączkowe występuje w ciągu 5-7 dni od przewidywanego terminu. Jeśli opóźnienie przekracza 5 dni, ChPL nakazuje wykluczyć ciążę.

Ważne interakcje

Leki pobudzające enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, przyspieszają metabolizm lewonorgestrelu; przy efawirenzie stężenie lewonorgestrelu w osoczu (AUC) zmalało o około 50 procent. Do leków, które prawdopodobnie działają podobnie, ChPL zalicza barbiturany (w tym prymidon), fenytoinę, karbamazepinę, preparaty z dziurawcem zwyczajnym, ryfampicynę, rytonawir, ryfabutynę i gryzeofulwinę. Osobom, które w ostatnich 4 tygodniach stosowały takie leki, ChPL zaleca wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią, a gdy nie mogą lub nie chcą jej użyć, proponuje podwójną dawkę lewonorgestrelu, choć tego skojarzenia nie badano. Lewonorgestrel może też zwiększać ryzyko toksycznego działania cyklosporyny.

Po przyjęciu tabletki

• Do następnego krwawienia miesiączkowego ChPL zaleca miejscową metodę barierową, na przykład prezerwatywę. Przyjęcie tabletki nie przeciwwskazuje dalszej regularnej antykoncepcji hormonalnej.
• Według FSRH po lewonorgestrelu antykoncepcję hormonalną można zacząć od razu. Według ChPL ellaOne nie zaleca się jednoczesnego stosowania octanu uliprystalu i lewonorgestrelu.
• Karmiąc piersią: lewonorgestrel przenika do mleka. Według ChPL ekspozycję niemowlęcia można zmniejszyć, przyjmując tabletkę bezpośrednio po karmieniu i nie karmiąc przez co najmniej 8 godzin. FSRH uznaje natomiast, że karmienie można kontynuować, bo dostępne ograniczone dowody nie wskazują na szkodliwy wpływ na karmienie ani na niemowlęta. Wybór omów z lekarzem.

Kiedy skontaktować się z lekarzem

• Jeśli miesiączka opóźnia się o ponad 5 dni, w dniu spodziewanej miesiączki pojawi się nietypowe krwawienie albo masz inne podejrzenie ciąży: według ChPL trzeba wykluczyć ciążę.
• Jeśli mimo EC dojdzie do ciąży: ChPL nakazuje wziąć pod uwagę ciążę pozamaciczną, która może rozwijać się mimo krwawień z macicy.
• Jeśli po tabletce wystąpią wymioty w ciągu 3 godzin, według ChPL należy natychmiast przyjąć kolejną tabletkę.
• Jeśli w ostatnich 4 tygodniach stosowano leki z listy w sekcji o interakcjach, ChPL zaleca wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią, a gdy nie można lub nie chce się jej użyć, proponuje podwójną dawkę lewonorgestrelu, choć tego skojarzenia nie badano.
• Jeśli nie ma pewności co do terminu stosunku albo od niezabezpieczonego stosunku w tym samym cyklu minęły ponad 72 godziny, tabletka może nie zapobiec ciąży.

Status w Polsce i produkty zarejestrowane

W Rejestrze Produktów Leczniczych (odczyt z 06-10-2026) wszystkie 7 pozycji o kodzie ATC G03AD01 z lewonorgestrelem 1500 mikrogramów, które mają ważne pozwolenie, ma kategorię dostępności Rp, czyli lek jest wydawany na receptę. Status może się zmienić, dlatego podajemy datę odczytu.

Aktualną listę i charakterystykę wybranego preparatu sprawdzisz w Rejestrze Produktów Leczniczych.

Zobacz też: antykoncepcja: przewodnik po metodach.

Źródła

Stan źródeł: 06-10-2026, data przeglądu karty: 06-10-2026, następny przegląd do 04-2027. Autor: Redakcja e-umed.pl. Treść nie przeszła recenzji lekarskiej.

• Charakterystyka Produktu Leczniczego lewonorgestrel 1500 mikrogramów (przykład: Livopill, tekst z 16.01.2023), pkt 4.1 do 4.8 i 5.1. Inne preparaty z tą substancją mają własne charakterystyki, które mogą się różnić szczegółami
• FSRH Clinical Guideline: Emergency Contraception (marzec 2017, zm. kwiecień 2026), pkt 2, 12, 13, 18
• Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg (octan uliprystalu), pkt 4.4 (tylko w sprawie łączenia z lewonorgestrelem)
• Rejestr Produktów Leczniczych URPL (rejestry.ezdrowie.gov.pl), kategoria dostępności i lista produktów, odczyt z 06-10-2026