Antykoncepcja: przewodnik po metodach
Antykoncepcja to temat, w którym szczegóły decydują o bezpieczeństwie. Ta strona zbiera krótko najważniejsze zasady i prowadzi do poradników, w których źródła są wskazane przy twierdzeniach: dokumenty WHO, brytyjskiego Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare (FSRH) i polskie charakterystyki produktów leczniczych (ChPL). Nie znajdziesz tu rankingów, cen ani odnośników do sklepów.
Ważne: to informacja ogólna, która nie zastępuje porady lekarza lub farmaceuty.
Rodzaje antykoncepcji hormonalnej
Antykoncepcja hormonalna obejmuje m.in. metody złożone (estrogen i progestagen: tabletki, plaster, pierścień dopochwowy) oraz metody z samym progestagenem, np. minipigułkę. Wkładka miedziana jest metodą niehormonalną.
Kto nie powinien stosować antykoncepcji złożonej
Według WHO niektóre stany wykluczają antykoncepcję złożoną (kategoria 4, niedopuszczalne ryzyko). Należą do nich m.in. migrena z aurą w każdym wieku, palenie od 35. roku życia przy 15 papierosach dziennie lub więcej, ciśnienie tętnicze skurczowe od 160 lub rozkurczowe od 100 mm Hg (rozpoznanie nadciśnienia wymaga więcej niż jednego pomiaru) oraz zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna w wywiadzie. Pełne zestawienie wraz z objawami alarmowymi: kto nie powinien stosować antykoncepcji złożonej.
Zapomniana tabletka
Próg, po którym tabletka jest uznawana za pominiętą, zależy od rodzaju. Dla jednofazowych tabletek złożonych z etynyloestradiolem w schemacie 21/7 brytyjskie zalecenia przyjmują ponad 24 godziny (schematy 24/4, z estradiolem lub estetrolem mają osobne zasady), a w trzech sprawdzonych polskich ChPL próg wynosi 12 godzin. Sprawdź ulotkę swojego preparatu. Dla minipigułki: ponad 3 godziny (tradycyjna), ponad 12 godzin (desogestrel) i ponad 24 godziny (drospirenon). Co robić w poszczególnych sytuacjach: zapomniana tabletka antykoncepcyjna.
Po stosunku bez zabezpieczenia
Wkładkę miedzianą można założyć do 5 dni po pierwszym niezabezpieczonym stosunku w cyklu lub do 5 dni po najwcześniejszej prawdopodobnej owulacji (według tego, co przypada później), tabletkę z octanem uliprystalu przyjmuje się do 120 godzin po stosunku, a z lewonorgestrelem według polskiej ChPL do 72 godzin. Wkładka jest metodą najskuteczniejszą i od razu chroni dalej. Im wcześniej, tym lepiej: tabletki działają przez opóźnienie owulacji, według dowodów nie są skuteczne po owulacji, a jej terminu nie da się dokładnie przewidzieć, i nie chronią przy kolejnych stosunkach. Sprawdzone przez nas preparaty tabletkowe są w Polsce na receptę. Porównanie metod, kiedy zacząć antykoncepcję hormonalną po tabletce, test ciążowy, masa ciała, leki i karmienie piersią: antykoncepcja awaryjna: porównanie metod.
Źródła
Stan źródeł: 05-10-2026. Autor: Redakcja e-umed.pl. Treść nie przeszła recenzji lekarskiej. Szczegółowe źródła (WHO, FSRH, ChPL, Rejestr Produktów Leczniczych URPL) są wymienione w poradnikach, do których prowadzą powyższe odnośniki.
