Tabletka dzień po: co dzieje się po przyjęciu

„Tabletka dzień po” to potoczna nazwa tabletki antykoncepcji awaryjnej (EC), czyli lewonorgestrelu albo octanu uliprystalu. Ten poradnik opisuje, co dzieje się po jej przyjęciu: czego się spodziewać, kiedy zrobić test ciążowy i jak zacząć zwykłą antykoncepcję. Opieramy się na brytyjskich zaleceniach FSRH i polskich charakterystykach produktów leczniczych (ChPL). Tekst jest informacją ogólną i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.

Jeśli jeszcze nie wiesz, którą metodę wybrać, zacznij od poradnika antykoncepcja awaryjna: porównanie metod. Opisy substancji: lewonorgestrel i octan uliprystalu.

Pierwsze godziny: wymioty i dolegliwości

• Jeśli wymioty wystąpią w ciągu 3 godzin od przyjęcia tabletki, należy przyjąć kolejną dawkę.
• FSRH, na podstawie przeglądu systematycznego, ocenia zdarzenia niepożądane po EC u zdrowych osób jako rzadkie, a dowody dla octanu uliprystalu jako ograniczone. Ból głowy, nudności i bolesne miesiączkowanie to jednak dolegliwości wspólne dla obu tabletek i zgłaszało je około 10 procent osób.

Kiedy przyjdzie miesiączka

Po tabletce kolejna miesiączka może przyjść w innym terminie niż zwykle, wcześniej lub później. FSRH podaje, że po octanie uliprystalu opóźnienie o ponad 7 dni było istotnie częstsze, gdy tabletkę przyjęto przed owulacją niż po niej.

Kiedy zrobić test ciążowy

Próg opóźnienia zależy od źródła. FSRH i ChPL ellaOne mówią o opóźnieniu o ponad 7 dni. W ChPL lewonorgestrelu (Livopill) próg jest niższy: gdy krwawienie miesiączkowe opóźnia się o ponad 5 dni albo w dniu spodziewanej miesiączki wystąpi nietypowe krwawienie, należy wykluczyć ciążę.

• FSRH zaleca test ciążowy, jeśli po EC następna miesiączka opóźnia się o ponad 7 dni, jest słabsza niż zwykle albo towarzyszy jej ból brzucha inny niż zwykle przy miesiączce.
• Jeśli krótko po EC zaczęłaś lub zacząłeś stosować antykoncepcję hormonalną, krwawienie może wynikać z tej metody i nie musi być miesiączką, więc test warto wykonać mimo krwawienia.
• Test nie wyklucza ciąży wiarygodnie, jeśli od niezabezpieczonego stosunku minęło mniej niż 21 dni. Ciążę wyklucza test z moczu wykonany 21 dni po ostatnim stosunku bez zabezpieczenia.

Gdy mimo tabletki dojdzie do ciąży

Według FSRH nie ma dowodów na niekorzystny przebieg ciąży ani wady płodu, jeśli ciąża powstanie mimo użycia lewonorgestrelu albo octanu uliprystalu, przy czym dowody dla octanu uliprystalu są ograniczone. EC nie wpływa na długoterminową płodność. Skontaktuj się wtedy z lekarzem.

Jeśli mimo tabletki dojdzie do ciąży, ChPL każe rozważyć możliwość ciąży pozamacicznej, bo krwawienie z macicy jej nie wyklucza. FSRH podaje, że w przeglądzie badań i w badaniu poporejestracyjnym octanu uliprystalu odsetek ciąż pozamacicznych nie przekraczał odsetka w ogólnej populacji (0,8 do 2 procent wszystkich ciąż). Jedno duże badanie z Chin sugeruje jednak, że wśród ciąż, które powstały mimo lewonorgestrelu, ciąż pozamacicznych może być odsetkowo więcej niż wśród ciąż bez wcześniejszej EC. Liczby bezwzględne pozostają bardzo małe, a lewonorgestrel zmniejsza bezwzględne ryzyko ciąży pozamacicznej, bo zmniejsza ryzyko ciąży w ogóle.

Antykoncepcja po tabletce

Doustna EC nie daje ochrony na przyszłość. Jeśli w tym samym cyklu dojdzie do kolejnego stosunku bez zabezpieczenia, a owulacja nastąpi później, ciąża jest możliwa. Głównym mechanizmem tabletki jest opóźnienie owulacji. Dlatego po tabletce potrzebna jest ochrona mechaniczna, na przykład prezerwatywa. Według FSRH trzeba jej używać do czasu, aż rozpoczęta zwykła metoda zacznie niezawodnie działać. Według ChPL Livopill (przykład preparatu z lewonorgestrelem) zaleca się ją do następnego krwawienia miesiączkowego, a według ChPL ellaOne do kolejnego cyklu miesiączkowego.

• Po lewonorgestrelu FSRH zaleca zacząć odpowiednią antykoncepcję hormonalną od razu i do czasu jej skuteczności niezawodnie używać prezerwatyw albo powstrzymać się od seksu.
• Po octanie uliprystalu FSRH zaleca odczekać 5 dni (co najmniej 120 godzin) z rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej. Powodem jest to, że start tabletki z dezogestrelem zaraz po octanie uliprystalu zmniejszał jego zdolność opóźniania owulacji. Nie badano, czy wpływa to na odsetek ciąż. W tym czasie, i dalej do skuteczności metody, potrzebne są prezerwatywy albo wstrzemięźliwość.
• Polska ChPL ellaOne podaje inne postępowanie: dopuszcza rozpoczęcie lub kontynuowanie antykoncepcji hormonalnej od razu, ale do kolejnego cyklu miesiączkowego zaleca godną zaufania metodę mechaniczną, bo octan uliprystalu może zmniejszyć działanie antykoncepcji hormonalnej. Termin startu i wybór metody omów z lekarzem.
• Wkładka miedziana założona jako EC od razu zapewnia dalszą antykoncepcję.

Poniższa tabela FSRH dotyczy startu metody po 120 godzinach od octanu uliprystalu. Po lewonorgestrelu metodę zaczyna się od razu, a prezerwatywy albo wstrzemięźliwość obowiązują do czasu jej skuteczności; tej tabeli FSRH nie podaje dla startu po lewonorgestrelu. Tyle dni dodatkowej ochrony potrzeba po starcie metody:

Kolejny stosunek w tym samym cyklu

FSRH dopuszcza ponowne użycie doustnej EC w tym samym cyklu, jeśli doszło do kolejnego stosunku bez zabezpieczenia. ChPL Livopill (przykład preparatu z lewonorgestrelem) nie zaleca powtarzania w jednym cyklu z powodu ryzyka zaburzeń cyklu. W takiej sytuacji skontaktuj się z lekarzem. EC jest metodą doraźną, a osobom, które używały jej wielokrotnie, ChPL Livopill każe zaproponować metody długoterminowe.

Karmienie piersią po tabletce

Stanowiska się różnią. Po octanie uliprystalu polska ChPL nie zaleca karmienia piersią przez jeden tydzień i zaleca w tym czasie odsysanie i odrzucanie mleka w celu stymulacji laktacji, bo nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka. FSRH radzi, że po pojedynczej dawce nie trzeba przerywać karmienia, ale opiera się na ograniczonych danych: jednym badaniu farmakokinetycznym i braku opublikowanych danych o wpływie na niemowlęta. Po lewonorgestrelu ChPL Livopill podaje, że narażenie niemowlęcia można zmniejszyć, przyjmując tabletkę bezpośrednio po karmieniu i unikając karmienia przez co najmniej 8 godzin. FSRH uznaje natomiast, że karmienie można kontynuować, bo dostępne ograniczone dowody nie wskazują na szkodliwy wpływ na karmienie ani na niemowlęta. Wybór omów z lekarzem.

Choroby przenoszone drogą płciową

Tabletka nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. FSRH zaleca ocenę ryzyka takich zakażeń i, w razie potrzeby, badania z uwzględnieniem okien diagnostycznych.

Kiedy skontaktować się z lekarzem

• Miesiączka opóźnia się o ponad 7 dni (po lewonorgestrelu ChPL Livopill podaje próg 5 dni), jest słabsza niż zwykle albo towarzyszy jej nietypowy ból brzucha: zrób test ciążowy, a przy wyniku dodatnim lub bólu brzucha skontaktuj się z lekarzem.
• Test ciążowy wyszedł dodatni mimo użycia EC.
• Wystąpiły wymioty w ciągu 3 godzin od tabletki i nie masz pewności, co zrobić.
• Chcesz zacząć antykoncepcję po tabletce i nie wiesz, kiedy to zrobić.

Zobacz też: antykoncepcja: przewodnik po metodach.

Źródła

Stan źródeł: 06-10-2026. Autor: Redakcja e-umed.pl. Treść nie przeszła recenzji lekarskiej.

• FSRH Clinical Guideline: Emergency Contraception (marzec 2017, zm. kwiecień 2026), pkt 2, 12 oraz 16 do 19
• Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg (octan uliprystalu): tekst w języku polskim, EMA, pkt 4.2, 4.4 i 4.6
• Charakterystyka Produktu Leczniczego lewonorgestrel 1500 mikrogramów (przykład: Livopill, tekst z 16.01.2023), pkt 4.2, 4.4 i 4.6