Qlaira: walerianian estradiolu z dienogestem
Walerianian estradiolu z dienogestem to dwie substancje czynne złożonej tabletki antykoncepcyjnej o nietypowym, czterofazowym schemacie, znanej pod nazwą Qlaira. Poniżej streszczenie charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) Qlaira z odniesieniem do wytycznych brytyjskiego FSRH. To informacja ogólna, nie porada: o wyborze metody decyduje lekarz.
Ten tekst opisuje jeden preparat. Ogólne porównanie rodzajów tabletek znajdziesz w artykule rodzaje tabletek antykoncepcyjnych, a przegląd wszystkich metod w poradniku o antykoncepcji.
Czym jest Qlaira
Blister Qlaira ma 28 tabletek: 26 z substancjami czynnymi w czterech składach i 2 białe placebo. Są to 2 ciemnożółte (3 mg walerianianu estradiolu), 5 jasnoczerwonych (2 mg walerianianu estradiolu i 2 mg dienogestu), 17 jasnożółtych (2 mg walerianianu estradiolu i 3 mg dienogestu), 2 ciemnoczerwone (1 mg walerianianu estradiolu) oraz 2 białe bez substancji czynnych. Dawka estrogenu maleje, a progestagenu rośnie w trakcie opakowania.
Estrogenem jest walerianian estradiolu, ester naturalnego 17β-estradiolu, a nie etynyloestradiol stosowany w większości innych tabletek złożonych. Dienogest to pochodna nortestosteronu, która według ChPL nie działa androgennie, tylko przeciwandrogennie.
Według ChPL działanie antykoncepcyjne wynika z kilku czynników, z których za najważniejsze uważa się hamowanie owulacji, zmiany wydzielania w szyjce macicy i zmiany w błonie śluzowej macicy.
Wskazania
- Antykoncepcja doustna.
- Leczenie silnego krwawienia menstruacyjnego bez zmian patologicznych o charakterze organicznym u kobiet zamierzających stosować antykoncepcję doustną. W badaniach opisanych w ChPL po 6 miesiącach średni ubytek krwi menstruacyjnej zmniejszył się o 88% (z 142 ml do 17 ml), a w grupie placebo o 24%.
Decyzja o przepisaniu powinna uwzględniać indywidualne czynniki ryzyka, zwłaszcza żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, i porównanie tego ryzyka z innymi złożonymi środkami hormonalnymi. Qlaira nie jest wskazana po menopauzie, a dla osób poniżej 18. roku życia podaje brak danych.
Ten sam skład ma generyczny Elliade (Polpharma). Jego ChPL z 17-03-2025 we wskazaniach (pkt 4.1) wymienia tylko antykoncepcję doustną, bez osobnego punktu o silnym krwawieniu menstruacyjnym (pkt 4.8 tej ChPL nadal odwołuje się do tego wskazania, więc tekst jest niespójny); schemat tabletek jest taki sam, zmieniają się kolory (różowe zamiast jasnoczerwonych, brązowe zamiast ciemnoczerwonych). Poniżej opis wg ChPL Qlaira; gdy używasz Elliade, obowiązuje ulotka tego preparatu. Pkt 4.3 ChPL Elliade jest szerszy: tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe obejmują także przebyte w wywiadzie, a nowotwory zależne od hormonów obecne lub przebyte; przed zastosowaniem Elliade sprawdź jego ulotkę. Pozwolenie InPharm to import równoległy z Holandii (eksporter: Bayer B.V.); Rejestr Produktów Leczniczych nie udostępnia dla niego ChPL ani ulotki, więc opisu z ChPL Qlaira (Bayer AG) nie należy uznawać za dokument tego opakowania. Obowiązuje ulotka konkretnego opakowania.
Schemat stosowania
Według ChPL bierzesz jedną tabletkę na dobę przez 28 kolejnych dni, w kolejności z blistra, bez przerwy między opakowaniami: następne opakowanie zaczynasz dzień po ostatniej tabletce z poprzedniego. Krwawienie z odstawienia zaczyna się zwykle w czasie ostatnich tabletek i może nie zakończyć się przed rozpoczęciem kolejnego opakowania. To schemat 26 tabletek aktywnych plus 2 placebo, inny niż 24+4 w Zoely i Drovelis.
Jak zacząć (ChPL Qlaira)
- Gdy w ostatnim miesiącu nie stosowałaś antykoncepcji hormonalnej: w 1. dniu cyklu, czyli pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego.
- Po innej złożonej antykoncepcji: następnego dnia po ostatniej tabletce z substancjami czynnymi poprzedniego preparatu; przy pierścieniu lub plastrze w dniu ich usunięcia.
- Po metodzie tylko z progestagenem (tabletka, wstrzyknięcie, implant, wkładka hormonalna): ChPL zaleca dodatkową antykoncepcję mechaniczną przez pierwszych 9 dni tabletek Qlaira. Zwróć uwagę: to 9 dni, a nie 7 jak w wielu innych preparatach.
- Po poronieniu w pierwszym trymestrze: od razu, bez dodatkowych metod.
- Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze: między 21. a 28. dniem; przy późniejszym starcie przez pierwsze 9 dni potrzebna jest metoda mechaniczna, a jeśli doszło do stosunku, trzeba wykluczyć ciążę albo poczekać do miesiączki. Karmienie piersią opisuje sekcja poniżej.
Pominięta tabletka (ChPL Qlaira)
Zasady zależą od tego, którą tabletkę pominięto, bo składy w opakowaniu są różne. Pominięcie białych tabletek placebo można zignorować, ale należy je wyrzucić, by nie wydłużyć przerwy między tabletkami z substancjami czynnymi. Jeśli od zwykłej pory minęło mniej niż 12 godzin, skuteczność się nie zmniejsza i trzeba jak najszybciej przyjąć pominiętą tabletkę, a następną o zwykłej porze. Po upływie ponad 12 godzin skuteczność może się zmniejszyć i obowiązuje poniższa tabela.
| Dzień opakowania | Tabletka | Co robić, gdy pominięto jedną tabletkę i minęło ponad 12 godzin (ChPL) |
|---|---|---|
| 1-17 | ciemnożółte, jasnoczerwone, jasnożółte (dni 1-2, 3-7, 8-17) | Natychmiast przyjąć pominiętą tabletkę, następną o zwykłej porze (także dwie w jednym dniu), kontynuować co dzień i stosować dodatkową antykoncepcję przez 9 kolejnych dni. |
| 18-24 | jasnożółte | Nie przyjmować pominiętej tabletki i wyrzucić bieżące opakowanie, przyjąć pierwszą tabletkę z nowego opakowania, kontynuować z nowego i stosować dodatkową antykoncepcję przez 9 kolejnych dni. |
| 25-26 | ciemnoczerwone | Natychmiast przyjąć pominiętą tabletkę, następną o zwykłej porze; dodatkowa antykoncepcja nie jest potrzebna. |
| 27-28 | białe (placebo) | Wyrzucić pominiętą tabletkę, następną przyjąć o zwykłej porze; jeśli pominięto ostatnią tabletkę z opakowania, następną jest pierwsza tabletka z nowego opakowania o zwykłej porze; dodatkowa antykoncepcja nie jest potrzebna. |
ChPL dodaje, że nie należy przyjmować więcej niż dwóch tabletek jednego dnia. Jeśli zapomnisz zacząć nowe opakowanie albo pominiesz co najmniej jedną tabletkę w dniach od 3. do 9., może to oznaczać ciążę (gdy w ciągu 7 dni przed pominięciem był stosunek). Jeśli pominęłaś tabletki, a na przełomie opakowań nie ma krwawienia z odstawienia, trzeba uwzględnić możliwość ciąży.
Zakres wytycznych. Szczegółowe zasady FSRH (CEU) dla pominiętych tabletek nie obejmują tej tabletki: FSRH zastrzega, że dotyczą wyłącznie jednofazowych tabletek z etynyloestradiolem 20-35 µg w schemacie 21/7 bez placebo, a wprost wyłącza z nich m.in. Qlaira, Zoely i tabletki z estetrolem. Dla Qlaira wiążąca jest więc ChPL (albo ulotka Elliade). Wątpliwości rozstrzygnie lekarz lub farmaceuta (to rada redakcji, nie zapis ChPL). Ogólny opis tematu: zapomniana tabletka antykoncepcyjna.
Wymioty i biegunka (ChPL Qlaira)
- Przy ciężkich zaburzeniach żołądka lub jelit (np. wymioty, biegunka) wchłanianie może być niepełne i należy stosować dodatkowe środki antykoncepcyjne.
- Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 3 do 4 godzin od tabletki z substancją czynną, należy jak najszybciej przyjąć kolejną tabletkę z opakowania, w miarę możliwości przed upływem 12 godzin od zwykłej pory. Po upływie ponad 12 godzin stosuje się zasady dla pominiętych tabletek.
- Jeśli nie chcesz zmieniać dotychczasowego schematu, ChPL każe zażyć odpowiednią tabletkę (tabletki) z innego opakowania.
Zob. też wymioty i biegunka a tabletka antykoncepcyjna.
Kto nie powinien stosować (przeciwwskazania z pkt 4.3 ChPL)
Poniżej kompletna lista z pkt 4.3 ChPL Qlaira. Jeśli któryś z tych stanów wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania, tabletki należy natychmiast przerwać.
- nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa czynna (leczona przeciwzakrzepowo) lub przebyta (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna); znana dziedziczna lub nabyta skłonność do żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (np. oporność na aktywowane białko C, w tym czynnik V Leiden, niedobór antytrombiny III, białka C lub S); rozległy zabieg z długotrwałym unieruchomieniem; wysokie ryzyko z powodu wielu czynników ryzyka
- tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe czynne (np. zawał) lub objawy zapowiadające (np. dławica); choroby naczyń mózgowych (czynny lub przebyty udar, przemijający napad niedokrwienny); dziedziczna lub nabyta skłonność do zakrzepicy tętniczej (np. hiperhomocysteinemia, przeciwciała antyfosfolipidowe); migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie
- wysokie ryzyko zakrzepicy tętniczej z powodu wielu czynników ryzyka albo jednego poważnego: cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia
- obecna lub przebyta ciężka choroba wątroby (do powrotu prób wątrobowych do normy) oraz obecne lub przebyte nowotwory wątroby, łagodne lub złośliwe
- wystąpienie lub podejrzenie nowotworów zależnych od steroidowych hormonów płciowych (np. narządów płciowych lub piersi)
- krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii
Czego w pkt 4.3 tej ChPL nie ma: ciąży (pkt 4.6 stwierdza, że preparat nie jest wskazany w ciąży i trzeba go odstawić, zob. niżej), oponiaka oraz leków na wirusowe zapalenie wątroby typu C (to przeciwwskazanie dotyczy tabletek z etynyloestradiolem, zob. sekcję o interakcjach). Zapalenie trzustki przy hipertriglicerydemii ChPL opisuje w pkt 4.4 jako czynnik zwiększonego ryzyka, a nie w pkt 4.3. Szerzej: antykoncepcja złożona: kto nie powinien jej stosować.
Ostrzeżenia i badania przed rozpoczęciem
- Palenie: ChPL każe dokładnie pouczyć kobiety, aby nie paliły; kobiety powyżej 35. roku życia, które nie przestały palić, mają stosować inną metodę.
- Czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej: otyłość (BMI powyżej 30), długotrwałe unieruchomienie, rozległy zabieg lub operacja kończyn dolnych i miednicy, dodatni wywiad rodzinny (zwłaszcza przed 50. rokiem życia), nowotwór, toczeń, zespół hemolityczno-mocznicowy, przewlekłe zapalenia jelit, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, wiek powyżej 35 lat. Przed planowanym zabiegiem ChPL zaleca przerwać stosowanie co najmniej 4 tygodnie wcześniej, a unieruchomienie, w tym podróż samolotem powyżej 4 godzin, też może być czynnikiem ryzyka.
- Czynniki ryzyka zakrzepicy tętniczej: wiek powyżej 35 lat, palenie, nadciśnienie, otyłość, dodatni wywiad rodzinny, migrena (nasilenie lub częstsze napady mogą być powodem natychmiastowego przerwania), cukrzyca, hiperhomocysteinemia, wady zastawkowe, migotanie przedsionków, dyslipoproteinemia, toczeń.
- Nowotwory: ChPL opisuje nieznacznie zwiększone ryzyko raka piersi (RR 1,24), które zanika w ciągu 10 lat od odstawienia, możliwy związek raka szyjki macicy z długim stosowaniem (ponad 5 lat) oraz rzadkie guzy wątroby.
- Depresja: obniżony nastrój i depresja to znane działania niepożądane; przy zmianach nastroju zgłoś się do lekarza.
- Inne: ostuda (unikaj słońca, jeśli masz skłonność), obrzęk naczynioruchowy, nadciśnienie utrwalone, cukrzyca (ścisła kontrola), zaburzona czynność serca lub nerek (estrogeny mogą zatrzymywać płyny, więc potrzebna jest stała obserwacja lekarza); preparat zawiera laktozę.
- Przed rozpoczęciem ChPL zaleca pełny wywiad (także rodzinny), wykluczenie ciąży, pomiar ciśnienia i badanie fizykalne. Tabletki nie chronią przed HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.
- Nieregularne krwawienia: ocena jest miarodajna po około 3 cyklach adaptacji; w badaniu krwawienia śródcykliczne występowały w każdym cyklu u 10-18% kobiet, a brak krwawienia w około 15% cykli (według dzienniczków pacjentek).
Ryzyko zakrzepicy: co mówi ChPL i FSRH
Według ChPL u około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują złożonych środków hormonalnych i nie są w ciąży, w ciągu roku rozwinie się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa; przy niskodawkowych środkach z etynyloestradiolem (poniżej 50 µg) jest to 6 do 12 na 10 000 kobiet, a przy środkach z lewonorgestrelem około 6 (punkt środkowy zakresu 5 do 7).
Dla samego Qlaira ChPL nie podaje osobnej liczby przypadków. Pisze, że ograniczone dane epidemiologiczne wskazują, iż ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej przy Qlaira może być na takim samym poziomie jak przy innych złożonych środkach, w tym z lewonorgestrelem, i że ryzyko jest największe w pierwszym roku stosowania.
FSRH również opisuje dowody jako ograniczone. Duże badanie kohortowe (47 przypadków zakrzepicy żylnej wśród 50 203 nowych użytkowniczek tabletek złożonych różnych rodzajów, średnio 2,1 roku obserwacji) dało dla walerianianu estradiolu z dienogestem skorygowany współczynnik ryzyka 0,4 (95% przedział ufności 0,2 do 1,0) wobec innych tabletek złożonych i 0,5 (0,2 do 1,5) wobec tabletek z etynyloestradiolem i lewonorgestrelem; przedziały są szerokie, a ich górne granice to 1,0 i 1,5. FSRH zaznacza, że wpływ profilu krzepnięcia na ryzyko zakrzepicy wymaga wyjaśnienia, a jego ogólne zalecenia dla złożonej antykoncepcji uznaje się za obowiązujące także dla tabletek z estradiolem.
Objawy zakrzepicy żył głębokich to m.in. obrzęk nogi lub stopy, ból lub tkliwość nogi, ciepła, czerwona lub przebarwiona skóra nogi; zatorowości płucnej - nagła duszność, kaszel (także z krwiopluciem), ostry ból w klatce piersiowej, ciężkie zamroczenie lub zawroty głowy, nieregularne bicie serca. Objawy udaru i zawału to m.in. nagłe zdrętwienie lub osłabienie twarzy i kończyn po jednej stronie, trudności z mówieniem, nagłe zaburzenia widzenia, nagły silny ból głowy, ból lub ucisk w klatce piersiowej. Przy takich objawach trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza i powiedzieć, że stosujesz złożoną antykoncepcję. Szerzej: antykoncepcja a zakrzepica.
Komunikaty regulatora
Komunikat dla fachowców z 6-08-2026 o oponiaku dotyczy produktów z dezogestrelem i etonogestrelem, nie z dienogestem ani estradiolem. W tekście ChPL Qlaira (z 09-04-2025) i Elliade (z 17-03-2025) nie ma wzmianki o oponiaku. Wyszukiwanie komunikatów URPL i EMA z 29-10-2026 nie dało komunikatu bezpieczeństwa dotyczącego walerianianu estradiolu z dienogestem. Brak komunikatu nie wyklucza zmian w ChPL, dlatego aktualną ulotkę sprawdzaj w rejestrze.
Interakcje
Według ChPL leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych i mogą powodować krwawienia śródcykliczne albo brak skuteczności antykoncepcji. Wymienia się m.in. barbiturany, karbamazepinę, fenytoinę, prymidon, ryfampicynę, rytonawir, newirapinę, efawirenz, a prawdopodobnie też felbamat, gryzeofulwinę, okskarbazepinę, topiramat i produkty z dziurawcem. W badaniu ryfampicyna zmniejszyła ekspozycję (AUC) na dienogest o 83%, a na estradiol o 44%.
- Leczenie krótkotrwałe induktorem: dodatkowa metoda mechaniczna lub inna przez cały czas leczenia i 28 dni po jego zakończeniu; jeśli leczenie trwa dłużej niż do końca tabletek aktywnych w opakowaniu, następne opakowanie zaczyna się od razu, bez tabletek placebo.
- Leczenie długotrwałe: ChPL zaleca inną, niehormonalną metodę zapobiegania ciąży.
- Inhibitory CYP3A4: dienogest jest substratem CYP3A4; silne inhibitory mogą zwiększać stężenie jednego lub obu hormonów. Ketokonazol zwiększył AUC dienogestu 2,9 raza i estradiolu 1,6 raza, a erytromycyna odpowiednio 1,6 i 1,3 raza; znaczenie kliniczne ChPL określa jako nieznane.
- Leki na HIV i HCV: wiele skojarzeń inhibitorów proteazy i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, także z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenia hormonów; w razie wątpliwości stosuj dodatkową metodę mechaniczną.
- Leki na wirusowe zapalenie wątroby typu C (ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem): zwiększenie ALAT ponad 5 razy powyżej normy występowało istotnie częściej przy etynyloestradiolu. Przy estradiolu odsetek był podobny jak u kobiet bez estrogenów, ale z powodu małej liczby kobiet ChPL każe zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu.
- Qlaira może zwiększać stężenie cyklosporyny i zmniejszać lamotryginy.
Z ostrożności (to rada redakcji, nie zapis ChPL) o każdym nowym leku, także ziołowym, zapytaj lekarza lub farmaceutę. Zob. też antykoncepcja a leki: interakcje.
Ciąża, karmienie piersią, płodność
Qlaira nie jest wskazana w ciąży; jeśli do niej dojdzie, należy bezzwłocznie ją odstawić. Szeroko zakrojone badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych po stosowaniu złożonych tabletek przed ciążą ani działania teratogennego po nieumyślnym stosowaniu w ciąży. Przed ponownym rozpoczęciem po porodzie trzeba uwzględnić zwiększone ryzyko zakrzepicy w okresie poporodowym.
Karmienie piersią: złożone tabletki mogą zmniejszać ilość i zmieniać skład pokarmu, dlatego na ogół nie zaleca się ich do czasu zakończenia karmienia; niewielkie ilości steroidów mogą przenikać do mleka i mogą mieć wpływ na dziecko.
Działania niepożądane (ChPL)
Według ChPL do najczęściej zgłaszanych należą trądzik, bolesność piersi, ból głowy, krwawienie śródcykliczne, nudności i zwiększenie masy ciała. Tabela ChPL zalicza do działań występujących często (od 1 na 100 do 1 na 10 osób): ból głowy, trądzik, brak miesiączki, bolesność piersi, bolesne miesiączki, krwawienia śródcykliczne, ból brzucha, nudności i zwiększenie masy ciała. Do niezbyt częstych (od 1 na 1000 do 1 na 100) należą m.in. depresja i obniżenie nastroju, zmniejszenie libido, migrena, nadciśnienie, wymioty, biegunka i podwyższone enzymy wątrobowe. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe i zawał serca są w tej tabeli w kategorii działań rzadkich (od 1 na 10 000 do 1 na 1000).
Podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać do URPL (smz.ezdrowie.gov.pl) lub podmiotowi odpowiedzialnemu.
Skuteczność
Wskaźnik Pearla w badaniach klinicznych (kobiety w wieku 18-50 lat): 0,42 dla niepowodzenia metody (górna granica 95% przedziału ufności 0,77) i 0,79 dla niepowodzenia metody wraz z błędem pacjentki (górna granica 1,23). W grupie 18-35 lat: odpowiednio 0,51 (0,97) i 1,01 (1,59). Według ChPL skuteczność może się zmniejszyć m.in. przy pominięciu tabletki, zaburzeniach żołądka i jelit lub jednoczesnym stosowaniu innych leków.
FSRH zwraca uwagę, że dowody na przewagę tabletek wielofazowych nad jednofazowymi są niewystarczające, a jedyny badany preparat czterofazowy zawierał walerianian estradiolu; grupa opracowująca wytyczne zaleca tabletki jednofazowe jako pierwszy wybór. To rada wytycznych z 2019 r. (zmieniona 2023), nie zakaz.
Status w Polsce i produkty w rejestrze
W Rejestrze Produktów Leczniczych (odczyt z 29-10-2026) walerianian estradiolu z dienogestem (kod ATC G03AB08) w antykoncepcji występuje w trzech pozycjach z ważnym pozwoleniem: dwa razy Qlaira (Bayer AG oraz InPharm, ta druga to pozwolenie na import równoległy z numerem „314/26”) i raz Elliade (Polpharma). Wszystkie mają kategorię dostępności Rp, czyli są wydawane na receptę. Status może się zmienić, dlatego aktualne dane sprawdzisz w Rejestrze Produktów Leczniczych.
| Nazwa w rejestrze | Podmiot | Kategoria |
|---|---|---|
| Qlaira | Bayer AG | Rp |
| Qlaira | InPharm Sp. z o.o. | Rp |
| Elliade | Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A. | Rp |
Ta sama substancja czynna jest w rejestrze także w preparatach do hormonalnej terapii menopauzalnej (np. Juvinelle, 1 mg + 2 mg, wskazanie: leczenie objawów niedoboru estrogenu po menopauzie; Velbienne mini ma inny kod ATC, G03FA15). Nie są to tabletki antykoncepcyjne i nie obejmuje ich ta karta. Opis HTZ: hormonalna terapia menopauzalna: rodzaje i ryzyka.
Inne tabletki bez etynyloestradiolu, w schemacie 24 tabletek aktywnych i 4 placebo, opisują karty octan nomegestrolu z estradiolem i estetrol z drospirenonem. Preparaty z drospirenonem i etynyloestradiolem opisuje karta drospirenon z etynyloestradiolem.
Źródła
Stan źródeł: 29-10-2026, data przeglądu karty: 29-10-2026, następny przegląd do 04-2027. Autor: Redakcja e-umed.pl. Treść nie przeszła recenzji lekarskiej.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Qlaira, tabletki powlekane (Rejestr Produktów Leczniczych URPL, id 21721, tekst z 09-04-2025, pobrana 29-10-2026), pkt 2 do 5.1
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Elliade (Rejestr Produktów Leczniczych URPL, id 49000, tekst z 17-03-2025, pobrana 29-10-2026), porównanie z Qlaira
- Komunikat dla fachowych pracowników ochrony zdrowia: produkty zawierające dezogestrel i etonogestrel, ryzyko oponiaka (6-08-2026, pobrany 29-10-2026)
- FSRH Guideline Combined Hormonal Contraception (styczeń 2019, zmieniona październik 2023), cosrh.org, pobrana 29-10-2026
- FSRH CEU Guidance: Recommended Actions after Incorrect Use of Combined Hormonal Contraception (marzec 2020, zmieniona 6-07-2021), pobrana 05-10-2026
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Juvinelle (Rejestr Produktów Leczniczych URPL, id 36395)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Drovelis (EPAR EMA, wersja PL), pkt 4.2
- Rejestr Produktów Leczniczych URPL (rejestry.ezdrowie.gov.pl), kategoria dostępności i lista produktów, odczyt z 29-10-2026