Implant antykoncepcyjny: skuteczność i ryzyko

Implant antykoncepcyjny to cienki pręcik wprowadzany pod skórę ramienia, który uwalnia progestagen (etonogestrel) i chroni przed ciążą przez 3 lata. W Rejestrze Produktów Leczniczych jedynym ważnym pozwoleniem na implant z etonogestrelem jest Implanon NXT (preparat na receptę). Ten poradnik opisuje według charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) tego preparatu oraz wytycznych FSRH i WHO, jak implant działa, jak jest skuteczny, jak się go zakłada i usuwa, czego można się spodziewać po krwawieniach, kiedy się go nie stosuje i na co uważać, także w świetle nowego komunikatu o oponiaku z sierpnia 2026 roku. Tekst jest informacją ogólną i nie zastępuje porady lekarza.

Ważne: o wyborze metody decyduje się z lekarzem po wywiadzie. Przegląd wszystkich metod znajdziesz w przewodniku po antykoncepcji.

Najważniejsze w skrócie

  • Implant zakłada się pod skórę wewnętrznej strony ramienia ręki niedominującej, a ChPL zaleca, by zakładał i usuwał go wyłącznie przeszkolony personel medyczny.
  • Może pozostawać pod skórą 3 lata i według ChPL trzeba go usunąć nie później niż po upływie 3 lat.
  • Wskaźnik Pearla w badaniach klinicznych wyniósł 0,00 (95% przedział ufności 0,00-0,14), ale żadna metoda nie jest skuteczna w 100%.
  • Najczęstszym powodem zaprzestania stosowania w badaniach klinicznych były zmiany krwawień (ok. 11%): według ChPL brak miesiączki dotyczy 1 na 5 kobiet, a częste lub przedłużone krwawienia kolejnej 1 na 5.
  • Według komunikatu dla fachowców z 6 sierpnia 2026 oponiak lub oponiak w wywiadzie jest przeciwwskazaniem do stosowania etonogestrelu, także w implancie.
  • Leki indukujące enzymy wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą osłabić działanie implantu.
  • Jeśli nie wyczuwasz implantu pod skórą, skontaktuj się z lekarzem jak najszybciej.

Jak działa implant

Implanon NXT to według ChPL miękki, giętki pręcik o długości 4 cm i średnicy 2 mm, zawierający 68 mg etonogestrelu. Działanie antykoncepcyjne polega przede wszystkim na hamowaniu owulacji, a dodatkowo etonogestrel zmienia śluz szyjkowy, co utrudnia wędrówkę plemników. ChPL podaje, że owulacji nie obserwowano w pierwszych dwóch latach stosowania i bardzo rzadko w trzecim roku. Wytyczne FSRH opisują to samo: hamowanie owulacji z dodatkowym wpływem na endometrium i śluz szyjkowy, a efekt antykoncepcyjny szybko znika po usunięciu implantu. To metoda z samym progestagenem, bez estrogenu, więc dotyczą jej inne zasady niż tabletek złożonych, plastra czy pierścienia; podobny mechanizm ma też minipigułka. Ta sama substancja czynna występuje w pierścieniu dopochwowym z etonogestrelem i etynyloestradiolem (tam w połączeniu z estrogenem).

Jak skuteczny jest implant

W badaniach klinicznych, w których nie zaobserwowano ani jednej ciąży w trakcie 35 057 cykli z ekspozycją na Implanon NXT, wskaźnik Pearla wyniósł 0,00, a górna granica 95% przedziału ufności 0,14. ChPL zaznacza jednak, że w praktyce żadna metoda nie może być uważana za skuteczną w 100%. Badania prowadzono u kobiet w wieku 18-40 lat.

FSRH szacuje, że w pierwszym roku stosowania niezaplanowaną ciążę ma 0,05% użytkowniczek. Wytyczne podają też dane z randomizowanego badania, w którym zaobserwowano trzy ciąże (jedną w pierwszym roku i dwie w trzecim) wśród 717 kobiet, co odpowiada częstości 0,4 na 100 użytkowniczek w ciągu 3 lat. FSRH przyznaje, że opisano rzeczywiste niepowodzenia implantu, czyli ciąże poczęte przy prawidłowym stosowaniu i bez interakcji z lekami. Większość zgłoszonych ciąż dotyczyła jednak poczęcia przed założeniem lub zadziałaniem implantu, stosowania leków indukujących enzymy albo sytuacji, gdy implant w ogóle nie został założony.

Kto zakłada i jak wygląda zabieg

ChPL zaleca zdecydowanie, aby implant zakładał i usuwał wyłącznie fachowy personel medyczny przeszkolony w użyciu aplikatora i technice zakładania oraz usuwania. FSRH formułuje to tak samo: Nexplanon (nazwa brytyjska tego samego implantu) powinni zakładać i usuwać tylko przeszkoleni pracownicy ochrony zdrowia.

  • Przed założeniem personel zbiera wywiad lekarski (także rodzinny) i upewnia się, że nie jesteś w ciąży.
  • Miejsce: bezpośrednio pod skórą po wewnętrznej stronie ramienia ręki niedominującej.
  • Znieczulenie: ChPL opisuje znieczulenie w sprayu albo wstrzyknięcie 2 ml 1% lidokainy pod skórę.
  • Zabieg wykonuje się w warunkach aseptycznych specjalnie opracowanym, jednorazowym aplikatorem.
  • Po założeniu implant powinien być wyczuwalny palpacyjnie; w opakowaniu jest Karta Ostrzeżeń dla Pacjenta, w której zapisuje się datę założenia, ramię i planowaną datę usunięcia.

Stosowanie u młodzieży poniżej 18 lat nie zostało w ChPL określone co do bezpieczeństwa i skuteczności. FSRH wspiera stosowanie od pierwszej miesiączki do 55. roku życia i zaznacza, że użycie poniżej 18 i powyżej 40 lat jest poza zakresem rejestracji produktu.

Kiedy w cyklu zakłada się implant

Termin zależy od tego, co stosowałaś wcześniej. Poniżej skrót według ChPL; decyzję o terminie podejmuje osoba zakładająca implant.

SytuacjaZapis w ChPL Implanon NXT
Bez antykoncepcji hormonalnej w ostatnim miesiącuZałożenie między 1. a 5. dniem cyklu, nawet jeśli nadal krwawisz; przy innym terminie zaleca się metodę barierową przez 7 dni.
Po złożonej antykoncepcji (tabletki, plaster, pierścień)Preferowane założenie następnego dnia po ostatniej tabletce z substancjami czynnymi albo w dniu zdjęcia plastra lub pierścienia.
Po porodzieMożna założyć od razu, także przy karmieniu piersią; w ciągu 21 dni dodatkowa antykoncepcja nie jest konieczna.
Po poronieniu lub aborcjiW pierwszym trymestrze w ciągu 5 dni, w drugim w ciągu 21 dni - bez dodatkowej antykoncepcji.

FSRH dodaje, że poza tymi terminami implant można założyć metodą „quick start” z poradą używania prezerwatyw przez 7 dni i testem ciążowym, jeśli jest potrzebny. Po awaryjnej antykoncepcji sprawa zależy od preparatu: FSRH dopuszcza założenie implantu od razu po lewonorgestrelu, a po octanie uliprystalu zaleca odczekać 5 dni, a w tym czasie stosować prezerwatywy albo wstrzymać się od seksu; po założeniu implantu jeszcze przez 7 dni potrzebna jest dodatkowa ochrona. Szczegóły awaryjnej antykoncepcji opisuje poradnik co wybrać, a tabletka „dzień po” ma osobny opis.

Kontrole, usunięcie i wymiana

  • ChPL zaleca zgłoszenie się na kontrolę 3 miesiące po założeniu (pomiar ciśnienia, pytania o działania niepożądane). FSRH uważa natomiast, że rutynowa kontrola u pracownika ochrony zdrowia nie jest wymagana w ciągu 3 lat licencjonowanego stosowania.
  • Na życzenie implant można usunąć w każdej chwili. FSRH: przed usunięciem w ciągu 3 lat nie trzeba zachowywać abstynencji ani stosować dodatkowej antykoncepcji.
  • Nowy implant można założyć od razu po usunięciu poprzedniego, co zapewnia ciągłość ochrony.
  • Jeśli po usunięciu nie chcesz zajść w ciążę, potrzebna jest inna antykoncepcja od razu. ChPL mówi o szybkim powrocie prawidłowego cyklu po usunięciu.

FSRH zaznacza, że dowody dotyczące czwartego roku są bardzo ograniczone i sugerują, że ryzyko ciąży jest wtedy prawdopodobnie bardzo małe, ale rutynowe stosowanie dłużej niż 3 lata nie jest zalecane. Według ChPL implant należy usunąć nie później niż po 3 latach.

Usunięcie bywa trudniejsze, gdy implant założono zbyt głęboko lub się przemieścił; ChPL zastrzega, że w trakcie usuwania może być konieczny zabieg chirurgiczny, a niewyczuwalny implant należy najpierw zlokalizować badaniami obrazowymi.

Krwawienia nieregularne - częsty powód usunięcia implantu

ChPL stwierdza, że zmian krwawienia nie da się przewidzieć przed założeniem implantu. Mogą to być krwawienia nieregularne (brak, rzadkie, częste lub ciągłe), zmiana ich nasilenia albo czasu trwania. Brak krwawień miesiączkowych odnotowano u 1 na 5 kobiet, a u kolejnej 1 na 5 częste lub przedłużające się krwawienia. Zmiany krwawień były w badaniach klinicznych najczęstszym powodem zaprzestania stosowania (około 11%). Na podstawie pierwszych trzech miesięcy większość kobiet może określić przebieg kolejnych.

FSRH opisuje obraz podobny: nieregularne, nieprzewidywalne krwawienia są częste, a wzorzec może się zmienić w dowolnym momencie stosowania. Osoby z niekorzystnym wzorcem w pierwszych miesiącach mogą mieć około 50% szans, że krwawienia z czasem się poprawią. Większe badania obserwacyjne podają, że z powodu krwawień implant usuwa 16-20% użytkowniczek w ciągu 2-3 lat, a badania sponsorowane przez producenta 10-11%. Jednocześnie większość użytkowniczek jest z implantu zadowolona.

Uciążliwe krwawienia wymagają oceny lekarza, bo trzeba wykluczyć inne przyczyny, w tym ciążę i chorobę ginekologiczną. FSRH wskazuje, że u kwalifikujących się osób można rozważyć 3-miesięczną próbę dodatkowych tabletek złożonych (poza zakresem rejestracji) albo 5-dniowy kurs kwasu mefenamowego, a skuteczność i bezpieczeństwo dodawania minipigułki z dezogestrelem nie są poznane. To opis opcji dla lekarza, nie instrukcja samodzielnego leczenia.

Przeciwwskazania

Według punktu 4.3 ChPL Implanon NXT przeciwwskazaniem jest (pełna lista z tego punktu):

  • nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
  • obecnie występująca żylna choroba zakrzepowo-zatorowa,
  • występowanie lub podejrzenie nowotworów złośliwych zależnych od hormonów płciowych,
  • guzy wątroby (łagodne lub złośliwe) obecnie lub w wywiadzie,
  • ciężka choroba wątroby obecnie lub w wywiadzie, do czasu powrotu wskaźników czynności wątroby do normy,
  • krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie.

Ciąża jest przeciwwskazaniem według punktu 4.6 ChPL (nie ma jej w punkcie 4.3): jeśli kobieta zajdzie w ciążę przy założonym implancie, implant należy usunąć. Nowe przeciwwskazanie - oponiak lub oponiak w wywiadzie - opisujemy w osobnej sekcji poniżej, bo w ChPL z 08/08/2025 jeszcze go nie ma.

FSRH i WHO oceniają część stanów łagodniej niż ChPL, jako kategorie warunkowe, a nie bezwzględny zakaz. Poniżej wybrane pozycje z tabel WHO MEC 6 (trzecia kolumna, implanty z lewonorgestrelem i etonogestrelem; kategoria 1 - brak ograniczeń, 2 - korzyści zwykle przeważają, 3 - ryzyko zwykle przeważa, 4 - niedopuszczalne ryzyko).

StanKategoria WHO MEC 6 dla implantuFSRH (UKMEC)
Obecny rak piersi4kategoria 4
Rak piersi w przeszłości (bez objawów choroby od 5 lat)3kategoria 3
Gruczolak wątrobowokomórkowy lub rak wątroby3kategoria 3
Ciężka (niewyrównana) marskość wątroby3kategoria 3
Choroba niedokrwienna serca lub udar w wywiadzierozpoczęcie 2, kontynuacja 3UKMEC: rozpoczęcie 2, kontynuacja 3
Toczeń z dodatnimi (lub nieznanymi) przeciwciałami antyfosfolipidowymi3–
Zdarzenie tętnicze zakrzepowe podczas stosowania implantu–kategoria 3
Przebyta zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna2–
Ostra zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna3–
Krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie (przed oceną)3kategoria 3

Myślnik oznacza, że danej pozycji nie zestawiliśmy z tego źródła; nie jest to brak ograniczeń.

Kategoria 3 nie jest bezwzględnym zakazem: FSRH zaznacza, że w takiej sytuacji użycie metody można rozważyć, gdy bezpieczniejsze skuteczne metody są niedostępne lub nieakceptowalne. Różnice między ChPL (przeciwwskazanie) a kategorią WHO i FSRH wyjaśnia lekarz po wywiadzie. Zakrzepicę żylną opisuje osobny poradnik: antykoncepcja a zakrzepica.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

ChPL (punkt 4.4) zastrzega, że przy niżej opisanych chorobach i czynnikach ryzyka korzyści z progestagenu trzeba wyważyć z ryzykiem i omówić je z kobietą przed założeniem implantu, a przy nasileniu lub pierwszym wystąpieniu któregoś ze stanów należy zgłosić się do lekarza.

  • Rak piersi: ChPL podaje, że ryzyko przy środkach z samym progestagenem jest prawdopodobnie porównywalne z ryzykiem przy złożonych tabletkach, ale dane są mniej rozstrzygające; dla złożonych tabletek ChPL podaje, że zwiększone ryzyko stopniowo zmniejsza się w ciągu 10 lat od zaprzestania ich stosowania. FSRH: dowody sugerują możliwy niewielki wzrost ryzyka raka piersi przy aktualnym lub niedawnym stosowaniu hormonalnej antykoncepcji (także implantów), a ryzyko bezwzględne pozostaje bardzo małe.
  • Wątroba: przy ostrych lub przewlekłych zaburzeniach czynności wątroby kobietę należy skierować do specjalisty.
  • Zakrzepica: ChPL: ograniczone dane nie wskazują na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej ani tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, ale po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano takie przypadki u kobiet z implantem; zaleca się ocenę czynników ryzyka, a kobiety z chorobą zakrzepowo-zatorową w wywiadzie należy przestrzec przed możliwością nawrotu. W razie zakrzepicy implant należy usunąć, a usunięcie rozważyć przy długotrwałym unieruchomieniu po operacji lub chorobie. FSRH: bardzo ograniczone dowody sugerują brak znamiennego wzrostu ryzyka.
  • Nadciśnienie: gdy w trakcie stosowania rozwinie się nadciśnienie lub ciśnienie znacząco wzrośnie i nie reaguje na leczenie, należy zaprzestać stosowania implantu; po wprowadzeniu do obrotu rzadko notowano znamienny wzrost ciśnienia.
  • Cukrzyca: środki z progestagenem mogą wpływać na insulinooporność i tolerancję glukozy, dlatego kobiety z cukrzycą należy starannie monitorować w pierwszych miesiącach stosowania.
  • Ostuda: kobiety z tendencją do ostudy powinny unikać słońca i promieniowania UV.
  • Osteoporoza i kości: w dwuletnim badaniu u 44 kobiet z implantem nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu na masę kostną (ChPL pkt 5.1). FSRH ocenia ostrożniej: dowody są zbyt ograniczone, by potwierdzić lub wykluczyć związek z obniżeniem gęstości kości, ale nie ma dowodów szkody uzasadniających rutynowe badania.
  • Torbiele jajników: pęcherzyki jajnikowe mogą urosnąć ponad rozmiar prawidłowy i zwykle zanikają samoistnie; często nie dają objawów, czasem powodują łagodny ból brzucha.
  • Ciąża pozamaciczna: ochrona jest mniejsza niż przy złożonych tabletkach, więc przy braku miesiączki i bólu brzucha trzeba ją brać pod uwagę. FSRH: bezwzględne ryzyko ciąży pozamacicznej przy implancie jest bardzo małe.
  • Nastrój: obniżony nastrój i depresja to znane działania hormonalnej antykoncepcji. Według ChPL depresja może mieć ciężki przebieg i jest znanym czynnikiem ryzyka zachowań samobójczych i samobójstw; przy zmianach nastroju lub objawach depresji, także krótko po założeniu implantu, należy skonsultować się z lekarzem.
  • Zakażenia przenoszone drogą płciową: implant nie chroni przed HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Masa ciała a skuteczność

Źródła nie są tu zgodne. Według ChPL stężenie etonogestrelu jest odwrotnie proporcjonalne do masy ciała i spada z czasem, doświadczenie w trzecim roku u kobiet z większą masą ciała jest ograniczone, więc nie można wykluczyć mniejszej skuteczności i personel może rozważyć wcześniejszą wymianę u kobiet z nadwagą. FSRH uważa, że dostępne dowody wskazują na brak wpływu masy ciała i BMI na skuteczność w licencjonowanym okresie 3 lat, a wcześniejszej wymiany z powodu wyższej masy ciała lub BMI nie zaleca.

Przemieszczenie, wysunięcie i złamanie implantu

ChPL opisuje zgłaszane przypadki przemieszczenia implantu w obrębie ramienia (związane z głębokim założeniem lub siłami zewnętrznymi) oraz rzadkie przypadki zlokalizowania go w naczyniach krwionośnych ramienia i w tętnicy płucnej. Jeśli implant jest niewyczuwalny, zaleca się go zlokalizować i usunąć możliwie szybko, bo inaczej działanie antykoncepcyjne i ryzyko działań niepożądanych mogą trwać dłużej, niż chce kobieta. Do czasu potwierdzenia obecności implantu potrzebna jest niehormonalna antykoncepcja (to rada redakcji wynikająca z zapisu ChPL dotyczącego niewyczuwalnego implantu po założeniu). Implant może się też wysunąć, zwłaszcza po nieprawidłowym założeniu lub przy miejscowym stanie zapalnym, a w razie złamania należy go usunąć w całości. FSRH podaje, że lokalne przemieszczenie tylko okazjonalnie przekracza około 2 cm, a przemieszczenie do odległych naczyń zdarza się bardzo rzadko. Karta Ostrzeżeń zaleca, by od czasu do czasu delikatnie dotykać implantu i upewniać się, że go wyczuwasz.

Oponiak - nowy komunikat z sierpnia 2026

Komunikat dla fachowych pracowników ochrony zdrowia z 6 sierpnia 2026 (DHPC), przygotowany we współpracy z URPL i uzgodniony z EMA, dotyczy dezogestrelu i etonogestrelu, a w tabeli podmiotów odpowiedzialnych wymienia wprost Implanon NXT. Według niego istnieje niewielkie, zwiększone ryzyko oponiaka przy aktualnym, długotrwałym (co najmniej 1 rok) stosowaniu produktów z tymi substancjami.

  • Stosowanie dezogestrelu lub etonogestrelu jest przeciwwskazane u kobiet z oponiakiem lub z oponiakiem w wywiadzie.
  • Pacjentki powinny być monitorowane pod kątem objawów oponiaka, a stosowanie należy przerwać po jego rozpoznaniu.
  • Ryzyko może być wyższe po wcześniejszym użyciu progestagenów już powiązanych z oponiakiem; należy to uwzględnić przed rozpoczęciem leczenia.
  • Dane z badania dotyczyły dezogestrelu 75 mikrogramów: szacowano około jednego dodatkowego przypadku oponiaka na 67 300 leczonych kobiet. Ponieważ dezogestrel jest metabolizowany do etonogestrelu, komunikat uznaje wyniki za istotne klinicznie także dla etonogestrelu.
  • Zwiększonego ryzyka nie obserwowano już po roku od zakończenia stosowania dezogestrelu.

Zalecenia komitetu PRAC EMA z lipca 2026 (dokument datowany 3 sierpnia 2026) zawierają ten sam wniosek: oponiak w punkcie 4.3 jako przeciwwskazanie oraz w punkcie 4.8 jako działanie niepożądane o częstości nieznanej. Ponieważ ChPL Implanon NXT w wersji z 08/08/2025, którą czytaliśmy, słowa „oponiak” nie zawiera, jest to ostrzeżenie nowsze niż ten dokument.

Oponiak jest rzadkim, zwykle łagodnym nowotworem tkanki otaczającej mózg i rdzeń kręgowy. Według komunikatu jego objawy mogą być nieswoiste: zaburzenia widzenia, utrata słuchu lub dzwonienie w uszach, utrata węchu, bóle głowy nasilające się z czasem, utrata pamięci, napady drgawkowe lub osłabienie kończyn. Według tekstu ulotki zaproponowanego przez PRAC o takich objawach należy od razu poinformować lekarza. Więcej o tej samej substancji w tabletkach: minipigułka i karta dezogestrelu.

Interakcje z innymi lekami

Zasadniczym problemem są leki, które indukują enzymy wątrobowe. ChPL: zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień i zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej; indukcja może być widoczna po kilku dniach, a po zakończeniu leczenia utrzymuje się około 4 tygodni. Dotyczy to także produktów ziołowych.

  • Substancje wymienione w ChPL: barbiturany, bozentan, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna oraz leki na HIV/HCV, takie jak efawirenz, boceprewir, newirapina, oraz prawdopodobnie felbamat, gryzeofulwina, okskarbazepina, topiramat i ziele dziurawca zwyczajnego.
  • Połączenia inhibitorów proteazy HIV i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (w tym z lekami na HCV) mogą zwiększać lub zmniejszać stężenie etonogestrelu; przy wątpliwościach ChPL każe stosować dodatkową metodę mechaniczną.
  • Silne (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) i umiarkowane (np. flukonazol, diltiazem, erytromycyna) inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie etonogestrelu.
  • Implant może zmieniać stężenie innych leków: zwiększać np. cyklosporyny, zmniejszać np. lamotryginy.

Co robić według ChPL, a co według FSRH

ŹródłoZalecenie przy lekach indukujących enzymy
ChPL Implanon NXTUsunięcie implantu nie jest konieczne, ale dla maksymalnej ochrony należy stosować dodatkową niehormonalną metodę w czasie leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu.
FSRH (wytyczna o implancie)Skuteczność implantu może być mniejsza w trakcie przyjmowania takiego leku, także przez 28 dni po zakończeniu leczenia. Użytkowniczkom takich leków należy zaproponować skuteczną metodę, na którą indukcja nie wpływa. Jeśli kobieta odmawia i zostaje przy implancie, powinna wiedzieć, że skuteczność może być mniejsza, i konsekwentnie używać prezerwatyw.
FSRH (zestawienie interakcji, 2022)Leki indukujące enzymy mogą zmniejszać skuteczność implantu z etonogestrelem w trakcie leczenia, także przez 28 dni po jego zakończeniu; kobietom je przyjmującym proponuje się metodę niezależną od indukcji, np. wkładkę wewnątrzmaciczną lub DMPA.

Różnica jest praktyczna: ChPL dopuszcza pozostanie przy implancie z dodatkową ochroną, a FSRH preferuje zmianę metody na niezależną od indukcji. Wybór należy do pacjentki i lekarza; nie zmieniaj ani nie przerywaj leczenia przeciwpadaczkowego, przeciwgruźliczego ani przeciw HIV z powodu antykoncepcji bez porozumienia z lekarzem. (To rada redakcji, nie zapis ChPL.)

Gryzeofulwina: ChPL wymienia ją wśród substancji „prawdopodobnie” indukujących enzymy. FSRH (zestawienie interakcji, odpowiedź na pytanie o gryzeofulwinę) pisze natomiast, że nie wygląda ona na induktor enzymów, ale opisano pojedyncze przypadki zmiany wzorca krwawień lub ciąży u użytkowniczek doustnej antykoncepcji hormonalnej; ryzyko niepowodzenia jest niepewne, a ponieważ gryzeofulwina jest potencjalnym teratogenem, zaleca ostrożnie stosować dodatkowo prezerwatywy także przy implancie.

FSRH zwraca też uwagę na dwie sytuacje: lamotryginę (możliwe osłabienie działania implantu, brak badań, ostrożnościowo zaleca się dodatkowo prezerwatywy) oraz leki teratogenne. Przy lekach teratogennych niebędących induktorami enzymów zalecany jest implant, wkładka miedziana albo wkładka z lewonorgestrelem, a przy teratogenach będących induktorami implant nie jest zalecany. FSRH wspomina także o możliwej interakcji z octanem uliprystalu stosowanym w mięśniakach macicy, wobec czego warto rozważyć metodę niehormonalną. Więcej o interakcjach: antykoncepcja a leki.

Działania niepożądane i ich częstość

Poniżej działania z tabeli w punkcie 4.8 ChPL (zgłaszane w badaniach klinicznych). Przedziały częstości w ChPL: bardzo często to co najmniej 1 na 10, często od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10, niezbyt często od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100.

CzęstośćDziałania niepożądane
Bardzo częstozakażenia pochwy, bóle głowy, trądzik, tkliwość piersi, ból piersi, nieregularne krwawienia miesiączkowe, zwiększenie masy ciała
Częstozwiększenie apetytu, chwiejność emocjonalna, obniżony nastrój, nerwowość, zmniejszone libido, zawroty głowy, uderzenia gorąca, ból brzucha, nudności, wzdęcia, łysienie, bolesne krwawienia miesiączkowe, torbiele jajników, ból i reakcja w miejscu wprowadzenia implantu, zmęczenie, objawy grypopodobne, bóle, zmniejszenie masy ciała
Niezbyt częstozapalenie gardła, katar, zakażenie układu moczowego, nadwrażliwość, niepokój, bezsenność, migrena, senność, wymioty, zaparcia, biegunka, nadmierne owłosienie, wysypka, świąd, bóle pleców, stawów i mięśni, dyzuria, nadmierna wydzielina z dróg rodnych, dyskomfort sromu i pochwy, mlekotok, powiększenie piersi, świąd narządów płciowych, gorączka, obrzęki

Po wprowadzeniu do obrotu ChPL notuje w rzadkich przypadkach znamienny wzrost ciśnienia tętniczego, a także idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, łojotok oraz możliwe reakcje anafilaktyczne, pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy. Z samym zabiegiem wiążą się zasinienie (czasem krwiaki), miejscowe podrażnienie, ból lub świąd, a także reakcje wazowagalne, zwłóknienie, blizny lub ropień w miejscu założenia i parestezje. Oponiak ma według PRAC zostać dodany jako działanie o częstości nieznanej.

Karmienie piersią

ChPL stwierdza, że według dostępnych danych Implanon NXT można stosować w okresie karmienia piersią; niewielkie ilości etonogestrelu przenikają do mleka, a ChPL zaleca staranną obserwację rozwoju i wzrostu dziecka.

Kiedy do lekarza

  • Gdy nie wyczuwasz implantu pod skórą - skontaktuj się z lekarzem jak najszybciej i do czasu potwierdzenia jego obecności stosuj niehormonalną antykoncepcję (to rada redakcji wynikająca z zapisu ChPL dotyczącego niewyczuwalnego implantu po założeniu).
  • Przy objawach zakrzepicy lub zatoru. ChPL notuje, że gdy implant znalazł się w tętnicy płucnej, zgłaszano ból w klatce piersiowej i zaburzenia oddychania (duszność, kaszel, krwioplucie). Objawy zakrzepicy opisuje osobny poradnik. (To rada redakcji, nie zapis ChPL: objawy zakrzepicy to m.in. obrzęk i ból nogi, nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie; przy nagłym ostrym bólu w klatce piersiowej lub duszności wezwij pomoc pod numerem alarmowym 112.)
  • Przy objawach, które mogą wskazywać na oponiaka: zaburzenia widzenia, utrata słuchu lub dzwonienie w uszach, utrata węchu, narastające bóle głowy, utrata pamięci, drgawki lub osłabienie kończyn.
  • Przy nasilających się zmianach nastroju lub objawach depresji.
  • Przy braku miesiączki połączonym z bólem brzucha (ciąża pozamaciczna musi być brana pod uwagę) oraz przy podejrzeniu ciąży.
  • Przy uciążliwych krwawieniach, które trwają lub się nasilają.
  • Przy objawach zakażenia w miejscu założenia; FSRH każe poinformować pacjentkę, jak uzyskać ocenę przy podejrzeniu zakażenia.
  • Przed rozpoczęciem nowego leku, także ziołowego, np. na padaczkę, gruźlicę, HIV albo ziela dziurawca.

Źródła

Stan źródeł: 29-10-2026, data przeglądu karty: 29-10-2026, następny przegląd do 04-2027. Autor: Redakcja e-umed.pl. Treść nie przeszła recenzji lekarskiej.

Podobne wpisy